Anoreksija

Bolesti i stanja / Medicinski leksikon

Što se sve nalazi u podlozi nastanka anoreksije, poremećaja prehrane koji može biti i po život opasan...

Depresija

Obilježja: više ili manje izražena inapetencija (smanjeni tek) sve do potpune anoreksije
Trajanje: varijabilno
Pridruženi simptomi: nesanica; srčane tegobe; arterijska hipotenzija; astenija (slabost); naginjanje melankoličnim raspoloženjima i plaču
Pretrage: pregled psihologa

Insuficijencija hipofize

Obilježja: značajna inapetencija i katkad potpuna anoreksija
Trajanje: kronično, ako se ne liječi
Pridruženi simptomi: mršavljenje sa znatnim propadanjem opće kondicije; jako izraženo bljedilo kože; arterijska hipotenzija (snižen krvni tlak)
Pretrage: CT ili MR glave; određivanje razine hormona hipofize
Obilježja: općenita inapetencija, nevažne količine
Trajanje: varijabilno, ovisno o trajanju infektivne bolesti, akutne ili kronične, koja je stanje i izazvala
Pridruženi simptomi: karakteristični za određenu infektivnu bolest
Pretrage: one koje omogućuju postavljanje dijagnoze infektivne bolesti
Obilježja: progresivno smanjivanje teka, koje postaje sve naglašenije, posebno u odnosu na određene prehrambene namirnice (meso, masnoća)
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: mučnina i povraćanje, često bilijarno (žučno); glavobolja; osjećaj umora i brzo umaranje; anemija i bljedilo kože; kožni ikterus (žutilo) različite jakosti; difuzni edemi; dilatirani abdomen ispunjen tekućinom (ascites)
Pretrage: jetrene pretrage u krvi (transaminaze, gama-GT, elektroforeza proteina, bilirubin u krvi, alkalna foasfataza, krvna slika, itd.); ultrazvuk i biopsija jetre

Maligni tumor

Obilježja: znatna inapetencija sve do anoreksije, posebno s odbijanjem mesa
Trajanje: varijabilno, ovisno o težini (zloćudnosti) tumora i zahvaćenom organu
Pridruženi simptomi: ovise o mjestu razvitka tumora i eventualnom prisutstvu metastaza; anemija; mršavljenje
Pretrage: različite, ovisno o tipu i lokalizaciji tumora

Plućna i abdominalna tuberkuloza

Obilježja: općenito blago smajenje teka, koje se, međutim, može i pogoršati ovisno o primljenoj terapiji
Trajanje: kronično ili pak mjesecima ili godinama
Pridruženi simptomi: u plućnom obliku: nadražajni suhi kašalj, često s tragovima krvi; trajna blago povišena temperatura, posebno uvečer, mršavljenje s anemijom i bljedilom kože; u abdominalnim oblicima: naizmjence proljev i opstipacija
Pretrage: radiografija prsnog koša; abdominalna laparoskopija; radiografija probavne cijevi; pregled iskašljaja s izolacijom Kochova bacila

Ulcerozni kolitis

Obilježja: općenito inapetencija, ali ne previše naglašena
Trajanje: kronično, s razdobljima poboljšanja i pogoršanja
Pridruženi simptomi: u akutnim fazama proljev četiri do šest puta na dan sa stolicom pomiješanom s krvlju; anemija; katkad povišena temperatura; abdominalni bolovi
Pretrage: kolonoskopija

Kronični pankreatitis

Obilježja: inapetencija, posebno s odbijanjem masnoća
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: abdominalni bolovi; mučnina, katkad i povraćanje; tendencija opstipaciji s abdominalnim meteorizmom
Pretrage: ultrazvuk i CT abdomena; razina amilaza u krvi; mjerenje sekrecije pankreasa

Anorexia nervosa

Obilježja: progresivna tendencija odbijanja hrane, koja može postati i apsolutna i potpuna
Trajanje: varijabilno; katkad, ako se ne liječi, i sa smrtnim ishodom
Pridruženi simptomi: promjene psihičkoga stanja (anksioznost, depresija); promjene menstrualnoga ciklusa (amenoreja, dismenoreja); znatno mršavljenje i anemija
Pretrage: određivanje razine hormona hipofize (gonadotropina) i spolnih hormona (estrogeni i progesteroni u žena, testosteron u muškaraca); pregled psihologa

Terminalni ileitis (ili regionalni ileitis ili Crohnova bolest)

Obilježja: smanjenje teka, općenito umjerene težine
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: difuzni abdominalni bolovi; naizmjence proljev i razdoblja opstipacije; anemija; prisutnost krvi u fecesu; mršavljenje
Pretrage: radiografija crijeva; irigografija; kolonoskopija

Virusni hepatitis

Obilježja: značajna inapetencija s odbijanjem posebno mesa i masnoća (i dima u pušača)
Trajanje: općenito od jedan do četiri tjedna
Pridruženi simptomi: astenija; mučnina i katkad povraćanje; prvih dana često povišena temperatura, a zatim ikterus kože; bolovi u području jetre
Pretrage: pretrage krvi (transaminaze, bilirubin u krvi, krvna slika, markeri hepatitisa, proteinogram)

Kronične intoksikacije (alkohol, pušenje, itd.)

Obilježja: sve izraženija inapetencija koja se može razviti i do gotovo potpune anoreksije
Trajanje: kronično, ili dok god ne prestane konzumacija toksične supstance
Pridruženi simptomi: različiti, ovisno o toksičnoj supstanci (npr. u slučaju pušenja: kašalj s crnkastim katarom, dispneja, cijanoza, itd.)
Pretrage: ovisno o toksičnoj supstanci (radiografija prsnoga koša kod pušenja; ultrazvuk jetre i kontrola funkcije jetre kod alkoholizma, itd.)

Kronični enterokolitis

Obilježja: blaga inapetencija
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: difuzni abdominalni bolovi; izmjenjivanje proljeva i opstipacije; meteorizam i abdominalna dilatacija; česta stanja psihičke napetosti
Pretrage: irigografija; kolonoskopija

Bolesti krvi (teške anemije, leukemija, itd.)

Obilježja: općenito smanjen tek, iako ne uvijek i rijetko u znatnijem obliku
Trajanje: varijabilno, ovisno o bolesti
Pridruženi simptomi: bljedilo kože i anemija; često splenomegalija (povećanje slezene)
Pretrage: pretrage krvi (kompletna i diferencijalna krvna slika); biopsija koštane srži (sternalna punkcija)

Bolesti bubrega (kronična renalna insuficijencija, kronični glomerulonefritis, kronični pijelonefritis)

Obilježja: često izraženo smanjenje teka
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: arterijska hipertenzija; bljedilo kože s anemijom te difuzni edemi; mučnina i katkad povraćanje
Pretrage: pretrage krvi (krvna slika, ureja, kreatinin, mokračna kiselina, elektroliti); pretrage urina; ultrazvuk bubrega i eventualno biopsija bubrega

Kardiovaskularne bolesti (teške kongenitalne kardiopatije, arterioskleroza u uznapredovaloj fazi, itd.)

Obilježja: smanjeni tek s odbijanjem prije svega krute hrane
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: umor i zamaranje pri minimalnom naporu; dispneja i teškoće pri disanju; često cijanoza
Pretrage: EKG; ultrazvuk srca; Doppler krvnih žila; kardiološki pregled
Datum objave članka: 1. 10. 2006.