Vrućica 2. dio

Bolesti i stanja / Medicinski leksikon

Vrućica, odnosno povišena temperatura, obrambeni je znak koji, iako može može imati različita obilježja, uvijek ukazuje na neko patološko zbivanje u tijelu

Vrijednosti tjelesne temperature

Temperatura najbliža tjelesnoj je rektalna i iznosi 37 ºC; oralna je 36,8 ºC, ingvinalna 36,6 ºC, a aksilarna (pazušna) 36,5 ºC.
Gornja granica tjelesne temperature koja se smatra normalnom iznosi 37 ºC. Međutim, treba naglasiti da sitne varijacije do 37,5 ºC mogu postojati i u normalnom stanju, ovisno o trenutku u danu u kojem se temperatura mjeri (navečer su vrijednosti blago povišene), o dobi (temperatura novorođenčeta je otprilike za 1 ºC viša od one odraslog čovjeka), o mišićnoj aktivnosti, o temperaturi okoline, itd.

Reumatska bolest (groznica)

Obilježja: obično visoka, nepravilna, remitentna s iznenadnim jakim povišenjima kod javljanja novih zglobnih lokalizacija
Trajanje: od 1 do 6 mjeseci, ovisno o terapiji; česti su recidivi čak i nakon više mjeseci i godina
Pridruženi simptomi: artritis s povećanjem boli zgloba prekrivenog zacrvenjenom kožom; rijetko pleuritis, perikarditis, endokarditis, peritonitis, nefritis
Pretrage: pretrage krvi (sedimentacija eritrocita, serološki testovi, C-reaktivni protein, RA-test, krvna slika); bris ždrijela; pretrage mokraće

Plućna ili izvanplućna tuberkuloza

Obilježja: perzistirajuća subfebrilna temperatura, prije svega navečer
Trajanje: kronično, ako se ne liječi
Pridruženi simptomi: plućni oblici: perzistirajući suhi kašalj s povremenim izbacivanjem iskašljaja s tragovima krvi; abdominalni oblici: difuzna bolnost, neredovita stolica, mršavljenje, umor, znojenje
Pretrage: rendgenogram prsnog koša; pretrage iskašljaja

Virusni hepatitis

Obilježja: lagano povišena temperatura, rjeđe visoka temperatura kojoj prethodi tresavica
Trajanje: nekoliko dana; vrućica prestaje kada se pojavi žutica
Pridruženi simptomi: opća slabost; primjetan umor; inapetencija, mučnina i katkad povraćanje; često bolnost u području jetre; nakon nekoliko dana žuta boja kože; povećana jetra i, katkad, slezena
Pretrage: pretrage krvi (transaminaze, bilirubin, alkalna fosfataza, gama-GT, markeri hepatitisa); ultrazvuk jetre

Leptospiroza

Obilježja: kontinuirano visoka temperatura
Trajanje: 2-3 tjedna
Pridruženi simptomi: difuzni mišićni i zglobni bolovi; žuta boja kože; povećana jetra i slezena; stanje konfuzije; kožna krvarenja i krvarenja iz nosa; katkad osip kao kod ospica ili šarlaha
Pretrage: traženje leptospira u krvi i mokraće; traženje protutijela protiv leptospira u krvi; pretrage krvi (transaminaze, bilirubin, gama-GT, alkalna fosfataza, ureja, mokraćna kiselina, kreatinin); pretrage mokraće

Akutni ili kronični pijelonefritis

Obilježja: visoka temperatura, remitentna ili intermitentna, u akutnim oblicima prethodi joj tresavica; lagano povišena temperatura u kroničnim oblicima
Trajanje: u akutnim oblicima od nekoliko dana do nekoliko tjedana
Pridruženi simptomi: bolovi lumbalne regije sa širenjem prema dolje i prema preponama; smetnje mokrenja (pečenje, učestala izrazita potreba za mokrenjem, itd.); u kroničnim oblicima: arterijska hipertenzija i znakovi bubrežne insuficijencije (edemi, itd.)
Pretrage: pretrage mokraće s urinokulturom; pretrage krvi (krvna slika, sedimentacija eritrocita, ureja, mokraćna kiselina, kreatinin, testovi bubrežne funkcije, hemokultura u akutnim oblicima); ultrazvuk bubrega

Apscesi (kožni, abdominalni, bubrežni, itd.)

Obilježja: kontinuirana ili remitentna povišena temperatura
Trajanje: u akutnim oblicima od nekoliko dana do nekoliko tjedana
Pridruženi simptomi: oni povezani uz lokalizaciju apscesa (tumefakcija kod kožnog apscesa, bolovi kod abdominalnog, itd.)
Pretrage: liječnički pregled; pretrage krvi (krvna slika, sedimentacija eritrocita, hemokultura); ultrazvuk bubrega, abdomena..., ovisno o mjestu apscesa

Akutni holecistitis; Akutni holangitis

Obilježja: povišena temperatura remitentnog karaktera s febrilnim epizodama kojima prethodi tresavica
Trajanje: obično nekoliko dana ako se odmah liječi antibioticima
Pridruženi simptomi: bolovi tipa jetrenih kolika; mučnina i bilijarno povraćanje; žuta boja kožne, obično umjerene jačine
Pretrage: pretrage krvi (krvna slika, sedimentacija eritrocita, transaminaze, bilirubin, alkalna fosfataza, gama-GT, ureja, glukoza); hepatobilijarni ultrazvuk

Divertikulitis

Obilježja: vrućica varijabilnog tipa ili jačine, od lagano povišene do visoke remitentne ili intermitentne temperature
Trajanje: može trajati čak i nekoliko tjedana
Pridruženi simptomi: abdominalni bolovi; mučnina; inapetencija; katkad opstipacija
Pretrage: kolonoskopija

Akutni apendicitis (upala slijepog crijeva)

Obilježja: visoka temperatura remitentnog karaktera
Trajanje: obično nekoliko dana; obično je potreban kirurški zahvat apendektomije
Pridruženi simptomi: često snažna bol u desnoj ilijačnoj regiji; mučnina i nadražaji na povraćanje; inapetencija
Pretrage: kirurški pregled

Adneksitis; Zdjelične upale

Obilježja: vrućica varijabilnog tipa ili jačine, od lagano povišene do visoke temperature remitentnog ili intermitentnog tipa
Trajanje: nekoliko dana, ali su česti recidivi s tendencijom kroničnosti
Pridruženi simptomi: bolovi u području donjeg abdomena; mučnina; inapetencija; često poremećaji menstrualnog ciklusa
Pretrage: ginekološki pregled; ultrazvuk zdjelice

Q groznica

Obilježja: visoka temperatura kontinuiranog ili remitentnog karaktera
Trajanje: 10-15 dana
Pridruženi simptomi: suh i nadražajan kašalj; difuzni mišićni i zglobni bolovi; inapetencija i katkad povraćanje; često vrlo jaka glavobolja; profuzno znojenje; povećanje jetre i slezene
Pretrage: rendgenogram prsnog koša; izolacija uzročnika (Coxiella burnetii) iz krvi, iskašljaja i mokraće

Amebijaza

Obilježja: vrućica nepravilnog karaktera
Trajanje: obično 1-2 tjedna s tendencijom prelaska u kronično
Pridruženi simptomi: u intestinalnom obliku: proljev s polutekućom stolicom, često s tragovima krvi; difuzni abdominalni bolovi, opće tjelesno propadanje; povećana i bolna jetra; u izvanintestinalnim oblicima: klinička slika hepatitisa ili pneumonije
Pretrage: izolacija ameba iz stolice; rektokolonoskopija; ultrazvuk abdomena; rendgenogram prsnog koša
Datum objave članka: 1. 10. 2012.