English

Pratite nas na Facebooku

PROfertyl 2016

Medicinski leksikon

 ostali članci
  

Vrućica (1. dio)

  

Bolovi u zglobovima

  

Povećani limfni čvorovi (1. dio)

svi članci »

Medicinski leksikon

Dispneja (otežano disanje)

Podijeli

objavljeno u broju 69 (12/09)

Obilježja: dispneja inspiratornog tipa, više ili manje naglašena, ovisno o veličini opstrukcije i lokalizaciji (grkljan, dušnik ili bronhi)
Uzrok: parcijalna opstrukcija respiratornih putova
Trajanje: akutno
Pridruženi simptomi: siloviti napadi kašlja; osjećaj gušenja
Pretrage: nijedna
Dijagnoza: Strano tijelo u dišnim putovima


Obilježja: dispneja pretežno inspiratornog tipa
Uzrok: redukcija laringealnog kanala (šupljine grkljana) zbog upale i spazma (kontrakcije) stjenke
Trajanje: akutno (nekoliko dana)
Pridruženi simptomi: vrućica; promuklost; grlobolja; suhi kašalj
Pretrage: otorinolaringološki pregled
Dijagnoza: Laringitis (upala grkljana)
Obilježja: dispneja inspiratornog tipa karakterizirana glasnim i zviždućim udisajem
Uzrok: snažna spastična kontrakcija larinksa
Trajanje: akutno (nekoliko dana), posebno noću
Pridruženi simptomi: vrućica; promuklost; grlobolja; suhi kašalj; anksiozno stanje
Pretrage: otorinolaringološki pregled, bris ždrijela
Dijagnoza: Laringealni krup
Obilježja: dispneja inspiratornog tipa s osjećajem gušenja u grlu
Uzrok: edem sluznice larinksa sa spazmom (kontrakcijom) stjenki, često alergijskog podrijetla
Trajanje: akutno s tendencijom recidiviranja
Pridruženi simptomi: katkad edem usnica i prehlada; rijetko urtikarija
Pretrage: alergološki pregled; razina komplementa u krvi; alergološki testovi
Dijagnoza: Edem glotisa, Quinckeov edem, Angioneurotski edem
Obilježja: dispneja inspiratornog tipa, više ili manje naglašena ovisno o veličini strume (guše)
Uzrok: kompresija larinksa od strane strume štitnjače
Trajanje: postoje akutne (akutni tiroiditis) i kronične forme
Pridruženi simptomi: katkad nijedan; u drugim slučajevima znakovi disfunkcije štitnjače, ili u obliku hipotiroidizma ili u obliku hipertiroidizma
Pretrage: ultrazvuk i scintigrafija štitnjače; razina hormona štitnjače u krvi; endokrinološki pregled
Dijagnoza: Struma štitnjače
Obilježja: dispneja inspiratornog tipa koja u uznapredovalom obliku može dovesti do bučnih kriještavih inspirija (udisaja)
Uzrok: smanjenje promjera laringealnog kanala zbog razvoja tumorske mase
Trajanje: nekoliko mjeseci (u nedostatku kirurškog zahvata)
Pridruženi simptomi:  promuklost; suhi kašalj; katkad kašalj s krvavim iskašljajem
Pretrage: otorinolaringološki pregled
Dijagnoza: Tumor larinksa
Obilježja: povećanje frekvencije disanja koje se pojavljuje u krizi (napadu)
Uzrok: vaskularni zastoj i kongestija u plućima zbog kardiocirkulatorne insuficijencije
Trajanje: kronično
Pridruženi simptomi: cijanoza; umor; neurološke smetnje (deficit pamćenja, mišićne pareze, itd.)
Pretrage: elektrokardiogram; ultrazvuk srca; radiografija prsnog koša i kardiološki pregled
Dijagnoza: Kardijalna astma, Kardiocirkulatorna dekompenzacija, Akutno i kronično plućno srce
Obilježja: vrlo jaka inspiratorna dispnoična kriza s izraženim povećanjem frekvencije disanja
Uzrok: srčana insuficijencija s dekompenzacijom lijeve klijetke
Trajanje: kriza ne može trajati više sati; ako se stanje ne popravi, postoji rizik smrtnog ishoda
Pridruženi simptomi: kašalj s pjenušavim iskašljajem ružičastog obojenja; bljedilo i cijanoza; tahikardija (povećanje srčane frekvencije); srčana aritmija; znojenje
Pretrage: kardiološki pregled, elektrokadiogram, ultrazvuk srca, rendgenogram prsnog koša
Dijagnoza: Plućni edem
Obilježja: inspiratorna dispneja s ograničenim i površnim respiratornim pokretima
Uzrok: vrlo jaki bolovi perikardnog (osrčje) podrijetla, koji ograničavaju respiratorne pokrete
Trajanje: postoje akutni oblici trajanja 10 - 20 dana te kronični oblici
Pridruženi simptomi: bolovi, katkad vrlo jaki, u području srca; u akutnom obliku suh i nadražajan kašalj; vrućica i glavobolja u kroničnim oblicima; kožni edemi; hepatomegalija (povećana jetra); ascites (izlijevanje tekućine u abdomen)
Pretrage: ultrazvuk srca, rendgenogram prsnog koša, elektrokardiogram, kardiološki pregled
Dijagnoza: Perikarditis (upala osrčja)
Obilježja: vrlo učestalo i površno disanje
Uzrok: vrlo jaki bolovi u grudnom košu i kardiocirkulatorna insuficijencija
Trajanje: nekoliko sati ili dana
Pridruženi simptomi: vrlo jaki bolovi u području srca sa širenjem u vrat, lijevu ruku i lopaticu; anksiozno stanje, hladnoća i bljedilo, smanjenje arterijskog tlaka
Pretrage: elektrokardiogram, ultrazvuk srca; pretrage krvi (transaminaze, aldolaze, kreatinfosfokinaza, laktatdehidrogenaza)
Dijagnoza: Srčani infarkt
Obilježja: vrlo učestalo i duboko disanje
Uzrok: smanjenje broja crvenih krvnih zrnaca
Trajanje: postoje akutni (kod teških krvarenja i hemolitičkih kriza) i kronični oblici 
Pridruženi simptomi: bljedilo kože, lako zamaranje; tahikardija
Pretrage: pretrage krvi (krvna slika, retikulociti)
Dijagnoza: Anemija
Obilježja: vrlo duboko i bučno disanje
Uzrok: oštećenje živčanih centara za disanje u mozgu
Trajanje: nekoliko dana
Pridruženi simptomi: više ili manje duboka koma; vrućica; ponekad epileptički napadi ili paralize; povraćanje
Pretrage: neurološki pregled; lumbalna punkcija; CT mozga, elektroencefalogram
Dijagnoza: Encefalitis (upala mozga)
Obilježja: učestalo i duboko disanje
Uzrok: lezija koja zahvaća živčane centre za disanje
Trajanje: nekoliko dana
Pridruženi simptomi: paraliza; glavobolja; poremećaji svijesti sve do kome
Pretrage: CT mozga, neurološki pregled
Dijagnoza: Cerebralna hemoragija (krvarenje u mozgu)
Obilježja: izrazito povećanje frekvencije disanja, općenito površnog
Uzrok: smanjenje respiratornog kapaciteta pluća
Trajanje: nekoliko dana
Pridruženi simptomi: bolovi jedne strane prsnog koša; cijanoza; kašalj s iskašljajem obojenim krvlju; lagano povišena temperatura
Pretrage: rendgenogram prsnog koša, elektrokardiogram
Dijagnoza: Plućna embolija