Krv u mokraći (hematurija) - bolesti i stanja

Bolesti i stanja / Medicinski leksikon

Pojava krvi u mokraći može i ne mora biti znak za uzbunu. U procjeni ozbiljnosti svakako treba uzeti u obzir obilježja, trajanje i pridružene simptome, a po potrebi napraviti i dodatne pretrage

Akutni i kronični pijelonefritis

Obilježja: gotovo uvijek samo mikroskopska hematurija.
Uzroci: upala bubrega i mokraćnih puteva infektivnog podrijetla.
Trajanje: akutni i kronični oblici.
Pridruženi simptomi: vrućica (povišena, u akutnim oblicima prethodi joj tresavica); lumbalna bol sa širenjem prema dolje i prema preponama; u kroničnim oblicima arterijska hipertenzija.
Pretragepretrage mokraće s urinokulturom; testovi bubrežne funkcije; ultrazvuk bubrega.

Benigni (adenom) proste; Maligni tumor prostate; Prostatitis; Hipertrofija prostate

Obilježja: gotovo uvijek mikroskopska hematurija s eventualnim epizodama iznenadne obilne hematurije.
Uzroci: pritisak na mokraćni mjehur zbog povećane prostate.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: česte infekcije mokraćnog mjehura i mokraćnih puteva.
Pretrage: radiološke metode pretrage (ultrazvuk prostate; urografija), cistoskopija, urološki pregled, urodinamika.

Bilharzioza (shistosomijaza)

Obilježja: često obilna hematurija.
Uzroci: infestacija stijenke mjehura jajašcima parazita (shistosome).
Trajanje: nekoliko tjedana.
Pridruženi simptomi: vrućica; učestalo bolno mokrenje; anemija; opće propadanje; često intestinalne smetnje (proljev).
Pretrage: traženje jajašaca parazita u mokraći; cistoskopija.

Endokarditis

Obilježja: generalno mikroskopska hematurija zbog prisutnosti samo tragova krvi.
Uzroci: bakterijska infekcija endokarda (sloj koji oblaže stijenke srčanih šupljina), od kojega kreću mikroembolusi koji oštećuju bubrege.
Trajanje: postoje akutni oblici i subakutni oblici, koji mogu trajati čak i nekoliko mjeseci.
Pridruženi simptomi: vrućica različitog karaktera (od lagane i jako povišene do septikemijskog oblika); slabost; bolovi u zglobovima; tahikardija; fibrozni kožni čvorići; povećanje slezene.
Pretrage: hemokultura; ultrazvuk srca.

Gestoza ili toksemija u trudnoći

Obilježja: obično prisutnost tragova krvi u mokraći, rjeđe povećanih količina.
Uzroci: generalizirano toksično stanje koje se može pojaviti u posljednja tri mjeseca trudnoće ili pri trudovima u porodu.
Trajanje: akutno.
Pridruženi simptomi: perzistirajuća glavobolja; smetnje vida; abdominalni bolovi; arterijska hipertenzija; difuzni edemi; konvulzije kod teških, neliječenih oblika.
Pretrage: ginekološki pregled; EKG; pretrage krvi (krvna slika, elektroliti, glukoza, ureja, kreatinin, transaminaze, proteinogram); pretrage mokraće; ultrazvuk abdomena.

Hemoglobinurija kod hladnoće

Obilježja: urin "crven kao krv" ili "tamno-crven", bistar zbog nedostatka crvenih zrnaca i orisutnosti povećane količine hemoglobina.
Uzroci: iznenadna destrukcija eritrocita zbog hladnoće s oslobađanjem povećane količine hemoglobina u krvi, sastavnice eritorica koji se eliminira putem bubrega, tj. mokraćom.
Trajanje: kronično, iako se manifestira u napadima.
Pridruženi simptomi: tresavica; vrućica; cijanoza.
Pretrage: testovi hemolize kod izlaganja krvi hladnoći.

Hemoragijske bolesti

Obilježja: prisutnost različitih količina krvi u mokraći (od mikroskopskih do vidljivih i obilnih).
Uzroci: sklonost krvarenju zbog kongenitalnog ili stečenog deficita jednog ili više faktora koagulacije.
Trajanje: varijabilno, postoje akutni i kronični oblici.
Pridruženi simptomi: krvarenje na drugim mjestima ili organima (koža, pluća, nos, desni, gastrointestinalna krvarenja, uterina krvarenja, itd.)
Pretrage: pretrage stvaranja i koagulacije krvi.

Infarkt bubrega

Obilježja: gotovo uvijek pojačana hematurija.
Uzroci: iznenadna okluzija (začepljenje) neke bubrežne arterije ili njezine grane.
Trajanje: akutno.
Pridruženi simptomi: iznenadna silovita lumbalna bol; kardiocirkulatorni kolaps; katkad arterijska hipertenzija; renalna insuficijencija teškog, proširenog oblika.
Pretrage: pretrage mokraće; pretrage krvi (sedimentacija eritrocita, krvna slika, transaminaze, ureja, kreatinin, mokraćna kiselina); ultrazvuk bubrega.

Infekcija mokraćnih puteva (cistitis, uretritis, itd.)

Obilježja: u slučaju infekcije mokraćnih putova, općenito se javlja mikroskopska hematurija, rjeđe makroskopska; može biti inicijalna (infekcija mokraćne cijevi), terminalna (infekcija mokraćnog mjehura) ili totalna (infekcija bubrega).
Uzroci: upala sluznice mokraćnog mjehura ili mokraćne cijevi.
Trajanje: nekoliko dana.
Pridruženi simptomi:  osjećaj punog mjehura (tenezam); katkad vrućica.
Pretrage: urinokultura.

Kamenci mokraćovoda

Obilježja: uvijek vrlo vidljiva hematurija.
Uzroci: opstrukcija mokraćovoda kamencem.
Trajanje: akutno.
Pridruženi simptomi: bubrežne kolike (silovita bol s bočne strane trbušne šupljine ili u lumbalnoj regiji sa širenjem prema dolje, prema preponama i natkoljenici).
Pretrage: ultrazvuk abdomena; nativni rendgen abdomena (bez kontrastnog sredstva).

Kamenci mokraćnog mjehura

Obilježja: u fazi kolika (napada silovite boli) hematurija je često makroskopskog tipa, a u nositelja bubrežnih kamenaca gotovo je uvijek mikroskopska i nije konstantna.
Uzroci: iznenadna opstrukcija mokraćne cijevi kamencem.
Trajanje: akutno.
Pridruženi simptomi: bol u pubičnoj ili uretralnoj regiji.
Pretrage: ultrazvuk mokraćnog mjehura.

Kronični nefritis

Obilježja: općenito hematurija mikroskopskog tipa.
Uzroci: insuficijentna bubrežna funkcija.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: generalizirani kožni edemi; arterijska hipertenzija; anemija; više ili manje naznačeno organsko propadanje.
Pretrage: pretrage krvi (ureja, mokraćna kiselina, kreatinin, elektroliti, testovi bubrežne funkcije, krvna slika); pretrage mokraće; ultrazvuk bubrega.

Leptospiroza

Obilježja: hematurija mikroskopskog tipa, često maskirana prisutnošću žučnih pigmenata zbog kojih boja mokraće može biti vrlo tamna.
Uzroci: renalna insuficijencija.
Trajanje: akutno (7-10 dana).
Pridruženi simptomi: vrućica; difuzni bolovi mišića i zglobova; žutica; povećanje jetre i slezene.
Pretrage: pretrage krvi (krvna slika, ureja, transaminaze, bilirubin, alkalna fosfataza, elektroliti, mokraćna kiselina, kreatinin); pretraga mokraće za izolaciju Leptospire; ultrazvuk abdomena.

Malarija (akutni napad)

Obilježja: mokraća boje "krvi" zbog prisutnosti povećane količine hemoglobina.
Uzroci: masivna destrukcija crvenih zrnaca (hemoliza) od strane parazita.
Trajanje: akutno (1-2 dana).
Pridruženi simptomi: tresavica i vrućica; značajno povećanje slezene.
Pretrage: traženje uzročnika malarije u krvi.

Opsežne opekline

Obilježja: u slučaju opsežne opekline, u mokraći su vidljivi tragovi krvi ili je, češće, mokraća vrlo tamne boje zbog hemoglobinurije.
Uzroci: veliki gubitak tekućine i oslobađanje toksičnih tvari iz tkiva opečenog područja.
Trajanje: akutno.
Pridruženi simptomi: anemija; kardiocirkulatorni kolaps; arterijska hipotenzija; vrućica
Pretrage: EKG; pretrage krvi (krvna slika, elektroliti, transaminaze, ureja, glukoza, kreatinin, mokraćna kiselina, proteinogram); ultrazvuk abdomena; pretrage mokraće.

Periarteritis ili poliarteritis nodosa

Obilježja: pojava različitog obojenja mokraće, od svijetloružičaste do tamnocrvene, ovisno o količini krvi.
Uzroci: lezija sitnih bubrežnih arterija s izlaskom eritrocita.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: arterijska hipertenzija; znakovi renalne insuficijencije (edemi, itd.); neuritis; kožne promjene i promjene vida.
Pretrage: arterijska i kožna biopsija.

Policistični bubreg

Obilježja: općenito mikroskopska hematurija s epizodama pravog mokraćnog krvarenja.
Uzroci: prisutnost brojnih cista u jednom ili, još češće, oba bubrega.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: česte bubrežne kolike; arterijska hipertenzija; često znakovi kronične renalne insuficijencije.
Pretrage: ultrazvuk bubrega; urografija.

Posttransfuzijska reakcija krvi

Obilježja: mokraća boje "vrlo tamne krvi" zbog prisutnosti hemoglobina.
Uzroci: masivna hemoliza.
Trajanje: akutno (vrlo kratko).
Pridruženi simptomi: tresavica i vrućica.
Pretrage: kontrola krvne grupe.

Tuberkuloza mokraćnog mjehura ili bubrega

Obilježja: u slučaju tuberkuloze, javlja se hematurija različitog stupnja, s epizodama pravih hemoragijskih oblika.
Uzroci: upala sluznice mokraćnog mjehura i mokraćnih puteva, često opstruiranih krvnim ugrušcima.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: često bubrežne kolike (silovita bol s bočne strane trbušne šupljine ili u lumbalnoj regiji sa širenjem prema dolje, prema preponama i natkoljenici); krv u mokraći; perzistentna lagana vrućica.
Pretrage: pretrage mokraće s traženjem bacila tuberkuloze (Kochov bacil); urografija; cistoskopija.

Tumor mokraćnog mjehura

Obilježja: kod tumora mokraćnog mjehura često se javlja obilna hematurija.
Uzroci: razvoj tumorske mase unutar mokraćnog mjehura.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: krv u mokraći (često obilna); anemija; organsko propadanje.
Pretrageurografija; citoskopija s biopsijom; pretrage mokraće.

Upalna ili ožiljna stenoza mokraćne cijevi

Obilježja: prisutnost krvi u mokraći u različitim količinama (od tragova krvi do makroskopske hematurije).
Uzroci: suženje kanala mokraćne cijevi.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: bolno mokrenje; česte upale mokraćne cijevi i mokraćnog mjehura.
Pretrage: uretrocistoskopija.
Datum objave članka: 1. 10. 2021.
izdvojeni proizvodi