Lumbago (križobolja)

Bolesti i stanja / Medicinski leksikon

Bol u križima nije dijagnoza per se nego simptom određenog medicinskog stanja ili bolesti zbog kojih se bol javlja

Hernija diska, diskopatija

Obilježja: bol gotovo uvijek počinje u jednoj točki lumbalnog dijela kralježnice te se širi duž stražnje strane donjeg uda, gotovo uvijek istostranog.
Uzrok: kompresija živčanog korijena nervusa ishijadikusa zbog hernije lumbalnog diska.
Trajanje: kronično, s periodičnim pojačanjima koja se izmjenjuju s parcijalnim ili totalnim remisijama (smirenje simptoma).
Pridruženi simptomi: često smetnje senzibiliteta u područjima donjeg uda.
Pretrage: CT lumbalne kralježnice.
 

Adneksitis, Salpingitis

Obilježja: neodređeni bolovi varijabilnog intenziteta lumbalnog područja posebno vezani uz menstrualni ciklus.
Uzrok: stražnje širenje bolova uzrokovano upalom, infekcijom ili kongestijom uterusa ili jednog ili oba jajovoda.
Trajanje: cikličko, u vezi s menstrualnim ciklusom.
Pridruženi simptomi: često mučnina i dispepsija; rijetko vrućica; često obilne menstruacije; katkad smetnje mokrenja.
Pretrage: ultrazvuk zdjelice; ginekološki pregled.

Endometrioza

Obilježja: kod endometrioze bolovi se javljaju u lumbosakralnom području.
Uzrok: upala sluznice maternice koja se proširila u izvanmaternično zdjelično područje.
Trajanje: gotovo uvijek se bolovi pojavljuju u predmenstrualnom razdoblju ili vezani uz abdominalne napore.
Pridruženi simptomi: menstrualni poremećaji; vrlo bolne menstruacije.
Pretrage: ultrazvuk zdjelice; endoskopija; histerosalpingografija; ginekološki pregled.

Torzija ovarijske ciste

Obilježja: silovita bol u razini zdjelice sa širenjem na jednu stranu.
Uzrok: ovarijska cista koja se okrenula i zapetljala oko vlastitog pedunkula.
Trajanje: kratko, jer traži neodgodivukiruršku intervenciju.
Pridruženi simptomi: mučnina; povraćanje; znakovi akutnog abdomena bez vrućice.
Pretrage: ultrazvuk zdjelice.

Divertikulitis kolona

Obilježja: bolovi različitog intenziteta lokalizirani u određenim točkama lumbalne (slabinske) regije.
Uzrok: upala jednog ili više divertikula kolona.
Trajanje: obično nekoliko dana s tendencijom recidiviranja.
Pridruženi simptomi: katkad vrućica; često promjene stolice (opstipacija ili proljev).
Pretrage: irigografija.

Tumorska metastaza u kralješku

Obilježja: bol lokalizirana na određeni kralježak.
Uzrok: metastaza tumora (pluća, prostate, dojke, itd.) u jednom lumbalnom (slabinskom) kralješku.
Trajanje: ovisi o razvoju primarnog tumora.
Pridruženi simptomi: ovise o primarnom tumoru.
Pretrage: radiografija lumbalne kralježnice.

Bubrežne kolike

Obilježja: izrazito jaka bol samo na jednoj strani lumbalnog (slabinskog) područja sa širenjem prema preponama.
Uzrok: opstrukcija mokraćnih puteva od strane kamenca.
Trajanje: kratko (od nekoliko sati do nekoliko dana) s tendencijom recidiviranja.
Pridruženi simptomi: krv u mokraći; katkad vrućica.
Pretrage: CT lumbalne kralježnice.

Žučne kolike

Obilježja: bol različitog intenziteta koja se iz lumbalne (slabinske) regije širi prema gore u desno rame.
Uzrok: opstrukcija žučnih puteva od strane kamenca.
Trajanje: kratko, a gotovo uvijek prolazi tek nakon kirurške intervencije.
Pridruženi simptomi: mučnina i povraćanje; ikterus kože (žutica).
Pretrage: ultrazvuk jetre i žučnih puteva.

Akutni ili kronični pijelonefritis

Obilježja: lumbalna bol sa širenjem prema naprijed i dolje sve do prepona.
Uzrok: spazam mokraćnih puteva kao posljedica infekcije.
Trajanje: postoje akutni oblici koji traju nekoliko dana te kronični oblici s razdobljima pogoršanja i djelomične remisije.
Pridruženi simptomi: vrućica; smetnje mokrenja (pečenje, otežano mokrenje, učestalo mokrenje); u kroničnim oblicima arterijska hipertenzija.
Pretrage: ultrazvuk bubrega; pretrage mokraće; urinokultura.

Aneurizma abdominalne aorte

Obilježja: osjećaj težine u lumbalnom (slabinskom) području; u slučaju rupture (prsnuća) aneurizme silovita akutna bol sa širenjem prema pupku.
Uzrok: kompresija živčanih korijena od strane aneurizme.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: osjećaj pulzacija u abdomenu; u slučaju rupture: kardiocirkulatorni kolaps.
Pretrage: ultrazvuk abdomena; doppler ultrazvuk.

Kronični kolitis

Obilježja: difuzni nejasni bolovi, varijabilni po intenzitetu i lokalizaciji.
Uzrok: spazmi u području debelog crijeva (kolona).
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: intestinalne smetnje (opstipacija koja se često izmjenjuje s proljevom); katkad inapetencija (gadljivost na hranu, nedostatak volje za jelom, mučnina), stanje psihičke napetosti.
Pretrage: irigografija; kolonoskopija.

Lumbalna artroza

Obilježja: bolovi koji počinju u lumbalnom (slabinskom) području i šire se prema donjim udovima, a javljaju se ponajprije pri pokretima fleksije (pregibanja) i ekstenzije (istezanja) kralježnice.
Uzrok: kompresija živčanih korjenova od strane artrotskih koštanih promjena lumbalnih kralježaka.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: katkad parestezije (poremećaji kožnog senzibiliteta) u više ili manje ograničenim područjima donjih udova.
Pretrage: radiografija lumbalne kralježnice.

Osteoporoza

Obilježja: bolovi, posebno kod dužeg uspravnog stava te u određenim pokretima.
Uzrok: dekalcifikacija trupova kralježaka.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: sklonost prijelomima.
Pretrage: koštana mineralometrija (denzitometrija).

Pretilost

Obilježja: bolovi za vrijeme hodanja te pri produženom uspravnom stajanju.
Uzrok: preopterećenje kralježnice.
Trajanje: ovisno o trajanju pretilosti.
Pridruženi simptomi: otežano disanje i srčane smetnje pri naporu; često arterijska hipertenzija i sklonost šećernoj bolesti.
Pretrage: endokrinološki pregled.

Skolioza; Devijacije kralježnice

Obilježja: više ili manje perzistentni bolovi u lumbalnoj (slabinskoj) regiji u mladih ljudi.
Uzrok: iskrivljenost kralježnice.
Trajanje: često kronično.
Pridruženi simptomi: nijedan.
Pretrage: rendgenogram cjelokupne kralježnice.

Kronični kolitis

Obilježja: difuzni nejasni bolovi u lumbalnoj (slabinskoj) regiji sa širenjem prema abdomenu.
Uzrok: spastične kontrakcije kolona (debelog crijeva)
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: smetnje stolice (izmjenjivanje proljeva i opstipacije); probavne smetnje; abdominalni meteorizam (nadutost).
Pretrage: irigografija; kolonoskopija.

Psihosomatizam

Obilježja: bolovi varijabilnog intenziteta, nejasni, difuzni, s nepravilnom učestalošću.
Uzrok: obično kontrakcije lumbalne (slabinske) muskulature.
Trajanje: varijabilno.
Pridruženi simptomi: stanje psihičke napetosti s anksioznošću i/ili depresijom; nesanica.
Pretrage: nijedna.

Neurinom

Obilježja: bolovi samo jedne strane, koji se značajno pojačavaju noću, a izaziva ih kašalj ili kihanje.
Uzrok: tumor lumbalnih (slabinskih) živčanih korjenova.
Trajanje: nekoliko mjeseci.
Pridruženi simptomi: smetnje senzbiliteta u inerviranim područjima zahvaćenih korijena živaca.
Pretrage: neurološki pregled; CT ili MR lumbalne regije.
Datum objave članka: 1. 12. 2004.