Umor - bolesti i stanja

Bolesti i stanja / Medicinski leksikon

Pretjerani fizički ili psihički napor svakako može rezultirati umorom. No, umor može biti i posljedica određenih bolesti ili metaboličkih poremećaja u tijelu

Anemija

Obilježja: više ili manje intenzivan umor, ovisno o težini anemije.
Trajanje: akutno ili kronično ovisno o vrsti anemije.
Pridruženi simptomi: bljedilo kože u nekim oblicima anemije, ikterus (žuta boja kože), povećanje jetre i slezene.
Pretrage: pretrage krvi: krvna slika, željezo.

Anksioznost

Obilježja: umor u slučaju anksioznosti je varijabilnog intenziteta, naglašeniji ujutro i navečer, blaži tijekom dana.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: glavobolja, nesanica, iritabilnost, palpitacije, znojenje.
Pretrage: nijedna.

Dekompenzirani diabetes mellitus

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta.
Trajanje: ovisno o trajanju i intenzitetu dekompenzacije dijabetesa (šećerne bolesti).
Pridruženi simptomi: pojačana žeđ, povećana količina mokraće, pojačano znojenje.
Pretrage: određivanje glikemije (razine glukoze u krvi) i glikozurije (određivanje razine glukoze u mokraći).

Depresija

Obilježja: umor kod depresije je varijabilnog intenziteta, traje cijelog dana s prolaznim trenutcima osjećaja punog blagostanja.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: perzistirajuće sjetno raspoloženje s apatijom i iritabilnošću, nesanica, inapetencija, mršavljenje.
Pretrage: nijedna.

Endokarditis lente ili subakutni

Obilježja: umor je varijabilnog, progresivno rastućeg intenziteta.
Trajanje: čak nekoliko mjeseci.
Pridruženi simptomi: subfebrilna temperatura, slabost, difuzni bolovi zglobova i mišića, povećanje slezene, pojava ili pogoršanje srčanih smetnji sve do kardiocirkulatorne dekompenzacije.
Pretrage: ultrazvuk srca, rendgenogram prsnog koša, krvna slika, hemokultura.

Febrilna stanja

Obilježja: umor je perzistirajući i intenziteta koji varira ovisno o vrsti i trajanju vrućice.
Trajanje: varijabilno, ovisno o trajanju vrućice i vrsti bolesti.
Pridruženi simptomi: različiti, ovisno o bolesti koja je izazvala vrućicu.
Pretrage: određuju se prema uzroku vrućice.

Hepatopatija - akutna (virusni hepatitis) ili kronična (ciroza jetre)

Obilježja: katkad vrlo intenzivan, posebno u akutnim oblicima.
Trajanje: akutno ili kronično, ovisno o vrsti bolesti jetre.
Pridruženi simptomi: inapetencija, mučnina, i katkad povraćanje; ikterus (žuta boja kože); povećanje jetre.
Pretrage: jetrene probe (biokemijske pretrage krvi koje daju uvid u stanje jetre) - transaminaze, bilirubin, alkalna fosfataza, gama-GT, elektroforeza proteina), ultrazvuk jetre.

Hipoglikemija (niska razina glukoze u krvi zbog produljenog gladovanja ili pogrešne terapije antibioticima)

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta, ovisno o razini hipoglikemije.
Trajanje: obično kratko (od nekoliko sati do dan ili dva).
Pridruženi simptomi: profuzno znojenje, slabost, bljedilo kože, tremor, palpitacije.
Pretrageodređivanje razine glukoze u krvi.

Hipokalijemija (snižena razine kalija u krvi kao posljedica povraćanja, proljeva, bubrežnih bolesti, terapije diureticima)

Obilježja: intenzitet umora ovisi o stupnju hipokalijemije.
Trajanje: obično su u pitanju akutne epizode ograničene na nekoliko dana.
Pridruženi simptomi: mišićni spazmi, srčane aritmije.
Pretrage: određivanje razine kalija u krvi.

Hipotiroidizam

Obilježja: umor u slučaju hipotireoze je varijabilnog intenziteta, ali progresivno rastući.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: somnolencija (pospanost), opstipacija, povećanje težine, miksedem (blijeda, hladna, suha i edematozna koža), kardiocirkulatorna insuficijencija, anemija, izostanak ili kašnjenje spolnog razvoja, u djeteta nanizam (patuljast rast), katkad struma štitnjače.
Pretrage: određivanje razine hormona štitnjače, ultrazvuk i scintigrafija štitnjače.

Infekciozna mononukleoza

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta.
Trajanje: 20 - 30 dana.
Pridruženi simptomi: u početku visoka temperatura (38 - 39 °C), zatim subfebrilna (temperatura ispod 37,8 °C), bolan tonzilitis, glavobolja i bolovi u mišićima, povećanje slezene i limfnih čvorova (vrat, pazuh, prepone, itd.), rjeđe povećanje jetre s ikterusom (žuta boja kože).
Pretrage: krvna slika, sedimentacija eritrocita, Paul-Bunnelova reakcija.

Insuficijencija hipofize

Obilježja: umor je vrlo intenzivan.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: starački izgled, menstrualni poremećaji ili izostanak menstruacije kod žena, impotencija kod muškaraca, arterijska hipotenzija.
Pretrage: razina hormona hipofize i drugih endokrinih žlijezda (štitnjače, nadbubrežne žlijezde, jajnika i testisa), CT i MR glave.

Insuficijencija nadbubrežne žlijezde (Addisonova bolest)

Obilježja: umor je vrlo intenzivan.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: gubitak težine, arterijska hipertenzija, inapetencija, mučnina, katkad povraćanje i proljev, obamrlost, vrtoglavica, glavobolja, znojenje, koža je tamnija i suha uz smanjenje broja dlaka.
Pretrage: razina hormona nadbubrežne žlijezde, ultrazvuk abdomena, CT abdomena.

Intestinalna parazitoza

Obilježja: umor je obično slabijeg intenziteta.
Trajanje: katkad dugog trajanja.
Pridruženi simptomi: svrbež čmara, iritabilnost, mršavljenje.
Pretrage: analiza stolice na parazite.

Intoksikacija ugljik-monoksidom (ispušni plinovi automobila, itd.)

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta.
Trajanje: može biti akutno ili kronično, ovisno o trajanju izloženosti zagađenju i toksičnom plinu.
Pridruženi simptomi: mučnina, vrtoglavica, bljedilo kože, respiratorna insuficijencija, sve do asfiksije i kardiocirkulatornog aresta.
Pretrage: nijedna.

Kronična bubrežna insuficijencija

Obilježja: umor u slučaju kroničnog zatajenja bubrega je varijabilnog intenziteta, s prolaznim razdobljima dobrog osjećanja nakon dijalize.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: inapetencija, mršavljenje, bljedilo kože, mučnina i, katkad, povraćanje; arterijska hipertenzija i kardiocirkulatorna dekompenzacija; glavobolja s mentalnom konfuzijom i somnolencijom; krvarenja (kožna, želučana, intestinalna).
Pretrage: pretrage krvi: ureja, kreatinin, mokraćna kiselina, elektroliti (kalij, klor, natrij), kalcij, fosfati, krvna slika, testovi bubrežne funkcije, pretrage mokraće, ultrazvuk bubrega.

Kronična bruceloza

Obilježja: progresivno rastući umor, sve dok ne postane vrlo intenzivan.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: sporo, ali progresivno propadanje općeg stanja, depresija, iritabilnost, probavne smetnje, anemija, perzistirajuća subfebrilna temperatura, značajno povećanje jetre i slezene.
Pretrage: krvna slika, Wrightova reakcija.

Kronične kardiovaskularne bolesti (arterioskleroza, angina pectoris, kardiocirkulatorna insuficijencija, itd.)

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta, često povezan s fizičkim naporima.
Trajanjekronično.
Pridruženi simptomi: bolovi u prsnom košu u području srca, dispneja (otežano disanje), katkad povišen krvni tlak.
Pretrage: elektrokardiogram, elektrokardiogram pri naporu, ultrazvuk srca, rendgenogram prsnog koša.

Kronični kolitis

Obilježja: umor obično nije jako izražen.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: difuzni abdominalni bolovi, izmjenjivanje opstipacije i proljeva, anksioznost, depresija, iritabilnost.
Pretrage: irigografija, kolonoskopija.

Leukemija; Limfom

Obilježja: umor je vrlo intenzivan i perzistirajući.
Trajanje: akutno ili kronično, ovisno o tipu leukemije ili limfoma
Pridruženi simptomi: bljedilo kože, povećanje slezene, limfnih čvorova i, često, jetre, katkad lagano povišena temperatura i krvarenja.
Pretrage: pretrage krvi: kompletna krvna slika, sedimentacija eritrocita, željezo, bakar, pretrage koštane srži (sternalna pukcija), biopsija limfnog čvora.

Neurastenija ili kardiocirkulatorna astenija

Obilježja: umor je varijabilnog intenziteta s brzim promjenama tijekom dana, od dobrog osjećanja do teškog umora.
Trajanje: varijabilno, obično kronično uz izmjenjivanje s više ili manje dugim razdobljima bez umora.
Pridruženi simptomianksioznost, glavobolja, smetnje vida, osjećaj vrtoglavice ili nesigurnost pri stajanju i hodanju, probavne smetnje i katkad inapetencija, nesanica, seksualne smetnje.
Pretrage: psihijatrijski pregled.

Pretjeran fizički ili psihički napor

Obilježja: perzistirajući umor, s naglaskom prema večernjim satima.
Trajanje: ovisi o danu ili razdoblju intenzivne fizičke aktivnosti ili psihičkih napora, ili posebnih emotivnih događaja.
Pridruženi simptomi: katkad glavobolja i difuzna mišićna bolnost.
Pretrage: nijedna.

Shizofrenija

Obilježja: progresivno sve intenzivniji umor, sve do dostizanja vrlo naglašenog stanja apatije i gotovo potpune nepokretnosti s nedostatkom bilo kakvog oblika aktivnosti.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: apatija, halucinacije, delirij, teške psihičke smetnje: prestanak govora, odbijanje hrane, itd.
Pretrage: psihijatrijski pregled.

Spazmofilija

Obilježja: u slučaju spazmofilije umor je varijabilnog intenziteta.
Trajanje: varijabilno, ali obično traje nekoliko mjeseci ili godina.
Pridruženi simptomi: mišićni spazmi, iritabilnost, anksioznost, depresija, nesanica, difuzni koštani i mišićni bolovi, probavne smetnje.
Pretrage: razina kalcija i fosfora u krvi, razina hormona štitnjače i doštitnih žlijezda, ultrazvuk štitne i doštitnih žlijezda.

Tuberkuloza

Obilježjatuberkulozu označava intenzivan i perzistentan umor.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomikašalj, gubitak težine.
Pretrage: rendgenogram prsnog koša, pretraga iskašljaja.

Tumori (u latentnoj fazi, tj. dok još nisu dijagnosticirani)

Obilježja: često vrlo intenzivan umor.
Trajanje: kronično.
Pridruženi simptomi: inapetencija i gubitak težine, anemija.
Pretrage: u ovisnosti o lokalizaciji (CT, MR, ultrazvuk, rendgenogram...).

Zloporaba lijekova (laksativi, trankvilizatori, diuretici, hipotenzivi, itd.)

Obilježja: umor varijabilnog intenziteta, ovisi o količini i trajanju uzimanja lijeka.
Trajanje: u uskoj vezi s uzimanjem dotičnog lijeka.
Pridruženi simptomi: ovisno o lijeku: proljev (laksativi); povećanje količine mokraće (diuretici); nizak tlak (hipotenzivi); somnolencija, mentalna konfuzija (trankvilizatori).
Pretrage: nijedna.
Datum objave članka: 13. 5. 2021.
izdvojeni proizvodi